على ( ع ) شرط اول را پذيرفت ولى با اعلام اين مطلب كه در همه حالات كه قانون صريحى در قرآن و تصميمات متخذه پيامبر نيابد به اجتهاد خود تكيّه مىكند از موافقت بر اين اصل امتناع ورزيد . عبد الرحمن سپس به سوى عثمان برگشت و همان شرايط را در پيش روى او گذاشت عثمان با آمادگى تمام آن را پذيرفت و عبد الرحمن ، خلافت او را اعلام نمود . ( 37 ) همچنانكه در ذيل خواهيم ديد اين نكته بعدها اساس اختلافات بين نظريه قانونى و عملى تشيّع و تسنّن را بوجود آورد و فقهاى شيعه نيز تصميمات سه خليفه اول را مردود دانستند . تأييد و تصديق اين روايت يكسان مورد اتّفاق شيعه و سنّى است و بنابراين صحّت آن را ، آنچنان كه بعضى از علما تصديق كرده‌اند ، به سختى مىتوان مورد ترديد و سؤال قرار داد . اگر فقهاى اهل تسنّن بعدها سعى به اغماض آن كردند ، بسادگى به خاطر اين اصل بود كه حديث با مفهوم نو ساخته‌شدهء قبول چهار خليفه اول به عنوان خلفاى راشدين و رويه‌هاى آنان به عنوان سوابق و مقدمات تأسيس جماعت تطبيق كند . صرفنظر از اين سند تاريخى ، بديهىترين عامل در تأييد صحّت اين روايت در طبيعت مستقل على ( ع ) و در فرديّت بارز شخصيت او قرار دارد . نمودار شخصيت على ( ع ) از ابتداى اسلامش در سن ده سالگى تا هنگام مرگش ويژگيهاى زير را در بردارد : وى داراى روحى سازش‌ناپذير در اصول و اعتقادات ، ساده بىپرده و روراست و بالاتر از همه در عقايد مذهبيش سخت و محكم بود ، عاملى كه ممكن است در شكست بعدى او در خلافت سهمى عمده داشته باشد . اين چهره‌ها در سراسر طول زندگى او حكمفرما بودند ، امكان شرح تفصيلى زندگىنامهء او در اينجا وجود ندارد ، ولى روشن‌ترين بيانها از استقلال موضع او را مىتوان در نمونه‌هايى نظير اجراى حد ( تنبيه ) كه وى بر عبد اللّه بن عمر بخاطر قتل هرمزان ( 38 ) مقرّر داشت يافت . در مناسبتى ديگر وقتى كه همه از اجراى تنبيه شلاق بر وليد بن عقبه ، كه بخاطر شراب‌خوارى مقرّر شده بود سرباززدند ، على ( ع ) خود اين حدّ را بر او جارى ساخت . ( 39 ) تجلى قوىتر از استحكام عقيده و اصول او وقتى بود كه وى دستور عزل معاويه و ساير حكام اموى را صادر